Inleiding Krieckaert.

Waardoor werd mijn interesse gewekt voor de familie Krieckaert? Dat heeft een aantal oorzaken. In de eerste plaats is mijn interesse in genealogie onder meer begonnen  met een foto van Isabella Krieckaert de echtgenote van Judocus Verschueren, die leefde van 1823 tot 1899.  In deze foto zag ik gelijkenis  met Maria van Esbroeck een nichtje van mijn vader en ik wist dat mijn overgrootmoeder Dorothea Verschueren heette. Na een bezoekje aan het Centraal Bureau voor  Genaelogie in Den Haag bleek Isabella Kriekcaert de overgrootmoeder van Maria van Esbroeck en was zij dus mijn bet overgrootmoeder.

Later kwam ik met een groepje genealogen tot de ontdekking dat Cornelis Crieckaert, geboren rond 1550, de verst traceerbare voorouder van de Krieckaerts was. Bovendien constateerden we dat deze Cornelis in onze tijd veel honderden nakomelingen heeft. De eerste generaties leefden gedurende de Tachtigjarge oorlog een periode waarin zeker ook in het land van Hulst erg veel gebeurde en heel andere beelden oproept dan de opstand en dedaarop volgende gouden eeuw die we uit de vaderlandse geschiedenis kennen. Een groot deel van de mensen die wortels in het land van Hulst, stammen af van Cornelis uit 1550. Daarmee kan ik voor hen een verbinding maken tussen familiegeschiedenis en streekgeschiedenis.

Van de eerste Crieckaerts zijn een aantal documenten bewaard gebleven, waardoor we ook iets weten over hun persoonlijke geschiedenis. Uit deze documenten blijkt dat zij een vooraanstaande positie in de samenleving in namen. De uitdaging is om dit zoveel mogelijk uit te diepen.  De eerste resultaten wil ik binnenkort laten zien in een volgend artikel, dat het begin is van een reeks artikelen hierover

Oorsprong van de Krieckaerts.

De naam Krieckaert komt alleen vaak voor in Oost Zeeuws Vlaanderen  en op de Zeeuwse eilanden. Waarschijnlijk komen de voorouders van Cornelis Crieckaert al rond 1500 in Zeeuws Vlaanderen voor.  In 1516 wordt Willem Cornelis Crieckaert als eigenaar van 6 gemeten (ruim 2 hectare) in een kostenverdeling voor dijkherstel in Willemskercke voor. Willemskercke is een dorp dat ten westen van Terneuzen lag en dat aan het begin van tachtigjarige oorlog is verloren gegaan toen de dijken als verdedigingsactie werden doorgestoken.  Daarnaast komen er twee vermeldingen voor in het Axeler Ambacht. De traceerbare oorsprong van de Krieckaerts op de Zeeuwse eilanden gaat terug tot het begin van 18e eeuw. Mogelijk stammen deze af van de Krieckaerts in Zeeuws Vlaanderen, maar tot nu toe is daar geen bewijs voor gevonden.

Ook zijn er een aantal verwijzingen in de 16e en het begin van de 17e eeuw die naar Lier en Antwerpen verwijzen. Het Poortersboek van Veere vermeldt op 13-11-1526 Frans Crieckaert afkomstig van Liere. In 1579 ondertekent Cornelis Crieckaert als schepen de Unie van Utrecht voor de stad Lier. Een grote gebeurtenis in de vaderlandse geschiedenis. Het vermoeden bestaat dat er helaas geen directe relatie met onze Crieckaerts bestaat.

Op internet vond ik in de inschrijvingen van ondertrouw van Amsterdam in 1588 twee Crieckaerts,  Pieter en Karel, die kort na elkaar daar in onder trouw gingen. In Delft treedt Cornelis Crieckaert op als peetvader bij een doop.  Deze vermeldingen in Holland worden echter niet gevolgd door verdere vermeldingen.  Mogelijk zijn die er wel, maar zijn ze nog niet op internet geplaatst.

Betekenis van de naam

Het Centraal bureau voor genealogie geeft voor de naam Krieckaert als herkomst aan, kersenteler of kersenkoopman. Kersen worden in het Vlaams nog steeds krieken genoemd. Liefhebbers  herkennen dit in Kriekenbier of een Kriekse (een geuze bier met kersensmaak).

Hoe vaak komt de naam tegenwoordig in Nederland voor

Op de internetpagina  van Het Centraal Bureau voor Genalogie (CBG) kun je per gemeente zien hoe vaak een achternaam in Nederland in 2007 voorkwam.  Dus maar eens gekeken hoe dat met de Krieckaerts zat.  De naam Krieckaert, ook met de verschillende spellingsvarianten, is in Nederland vrij zeldzaam. Uit de onderstaande tabel blijkt dat de achternaam vooral voorkomt in Zeeuws Vlaanderen en in de gemeente Goes. De spelling “Kriekaart” komt vooral in Goes voor en ook in aantal gemeenten in Zuid Holland. Waarschijnlijk gaat het hier om de afstammelingen van Laurens Crieckaert die waarschijnlijk rond 1700 geboren is en die in 1733 een zoon kreeg te Wissekerke op Noord Beveland.

Hoeveel Krieckaerts zijn er en waar wonen zij?

Het Centraal Bureau voor Genealogie publiceert gegevens over achternamen die het Meertesns Instituut verzameld heeft. Op basis van deze gegevens kun je zien hoe vaak een achternaam in Nederland voorkomt. In 2007 komt de naam Krieckaert met een paar spellingsvarianten in totaal 69 keer voor en is daarmee zeer zeldzaam.

In Zeeland komt de naam in de gemeente Hulst  en Goes vaker voor.  In Terneuzen blijft het beperkt tot enkele personen.

Bron Meertens instituut gepubliceerd door het Centraal Bureau voor genealogie.

Buiten Zeeland komt de achternaam slechts in een klein aantal gemeenten voor en met uitzondering van Rotterdam steeds 1 tot 4 personen. In België  komt de naam ook zelden voor en dan nog alleen in het aan Oost Zeeuws Vlaanderen grenzend land van Waas.

Bron Meertens instituut gepubliceerd door het Centraal Bureau voor genealogie.

Ook is er nog een spellingsvariant Kriekaard. Deze naam komt 197 keer voor en is redelijk gespreid over Nederland. Op basis van de spreiding is het vermoeden dat deze een oorsprong hebben op de Zeeuwse eilanden. Tot nu toe zijn er geen aanwijzingen voor afstamming uit het land van Hulst.

Bron Meertens instituut gepubliceerd door het Centraal Bureau voor genealogie.

Zijn er meer typische namen voor het land van Hulst?

In onderstaande tabel zijn een aantal namen vermeld die vaker voorkomen in het land van Hulst. Dit zijn hele hoge percentages, want als een naam gelijkmatig verspreid over Nederland zou voorkomen zou dit ongeveer 0,5% bedragen.  Uit dit overzicht valt af te leiden dat naam Krieckaert zeldzaam is.  Bovendien is de naam ook redelijk verspreid over Nederland. Bij andere typische namen uit het land van Hulst woont vaak nog meer dan 30% van de mensen met deze naam in Zeeuws Vlaanderen.  Deze achternamen dateren vaak uit de 17e eeuw of nog eerder. Hun nazaten wonen al een aantal generaties in het land van Hulst. Dit geeft aan dat families in het verleden erg honkvast waren. Waarschijnlijk komt dit omdat sinds het begin van 17e eeuw in het land van Hulst op grote schaal nieuwe gebieden zijn ingepolderd, waardoor er nieuwe bestaansmogelijkheden ontstonden. Ook blijkt dat een paar achternamen die redelijk algemeen zijn in Nederland zoals de Bakker en de Waal en Zeeuws Vlaanderen toch relatief vaak voorkomen.  De oorzaak daarvan is duidelijk te traceren. Een 16e eeuws voorouder die in het land van Hulst woonde was gedurende een aantal generaties zeer succesvol in de voortplanting in de mannelijke lijn.

Volgende keer.

Een artikeltje over Cornelis Crieckaert en zijn kinderen die in de 16e en het begin van de 17e eeuw in het Land van Hulst woonden. Ik verwacht dat dit artikeltje begin oktober verschijnt.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.